Incoterms to międzynarodowe reguły handlowe określające podział obowiązków, kosztów i ryzyka pomiędzy sprzedawcę a kupującego w transakcjach międzynarodowych. Incoterms a odprawa celna to zagadnienie dotyczące tego, w jaki sposób wybrane warunki dostawy wpływają na obowiązki związane z formalnościami celnymi, dokumentacją oraz ustalaniem wartości celnej towaru.
Aktualną wersją reguł jest Incoterms 2020, które definiują m.in. kto odpowiada za transport, ubezpieczenie, formalności eksportowe i importowe. Reguły te nie są przepisami prawa celnego, jednak w praktyce mają bezpośredni wpływ na sposób przygotowania zgłoszenia celnego, ustalenie wartości celnej oraz podział odpowiedzialności między stronami transakcji.
Co to są Incoterms?
Incoterms (International Commercial Terms) to zestaw standardowych reguł handlowych opracowanych przez Międzynarodową Izbę Handlową. Reguły te określają warunki dostawy w handlu międzynarodowym, w szczególności:
- podział kosztów transportu,
- moment przejścia ryzyka utraty lub uszkodzenia towaru,
- obowiązki dotyczące transportu,
- obowiązki dotyczące ubezpieczenia,
- odpowiedzialność za formalności eksportowe i importowe.
Reguły Incoterms 2020 obejmują 11 warunków dostawy, które prezentuje poniższa tabela:
Grupa | Reguła | Znaczenie |
E (Departure) | EXW (Ex Works) | Odbiór towaru u sprzedawcy |
F (Main Carriage Unpaid) | FCA (Free Carrier) | Dostawa do przewoźnika |
F (Main Carriage Unpaid) | FAS (Free Alongside Ship) | Dostawa wzdłuż burty statku |
F (Main Carriage Unpaid) | FOB (Free On Board) | Dostawa na statek |
C (Main Carriage Paid) | CFR (Cost and Freight) | Koszt i fracht |
C (Main Carriage Paid) | CIF (Cost, Insurance and Freight) | Koszt, ubezpieczenie i fracht |
C (Main Carriage Paid) | CPT (Carriage Paid To) | Przewóz opłacony do |
C (Main Carriage Paid) | CIP (Carriage and Insurance Paid To) | Przewóz i ubezpieczenie opłacone do |
D (Arrival) | DAP (Delivery at Place) | Dostawa do miejsca |
D (Arrival) | DPU (Delivered At Place Unloaded) | Dostawa do miejsca wyładunku |
D (Arrival) | DDP (Delivered Duty Paid) | Dostawa z opłaconym cłem |
Każda z tych reguł określa podział obowiązków pomiędzy eksportera i importera, co ma znaczenie dla organizacji transportu i realizacji formalności celnych.
Jak Incoterms wpływają na obowiązki celne?
Incoterms a odprawa celna to zagadnienie dotyczące ustalenia, która strona transakcji odpowiada za wykonanie formalności celnych oraz poniesienie związanych z nimi kosztów.
Formalności celne obejmują m.in.:
- przygotowanie zgłoszenia celnego,
- przekazanie dokumentów do organu celnego,
- zapłatę należności celnych i podatkowych,
- reprezentację przed organami celnymi.
W zależności od zastosowanego warunku dostawy, obowiązki te mogą należeć do sprzedawcy lub kupującego.
Podział obowiązków w formalnościach celnych
Reguła | Odprawa eksportowa | Odprawa importowa |
EXW | Kupujący | Kupujący |
FCA | Sprzedawca | Kupujący |
FOB | Sprzedawca | Kupujący |
CIF | Sprzedawca | Kupujący |
DAP | Sprzedawca | Kupujący |
DDP | Sprzedawca | Sprzedawca |
Najważniejsze zasady:
- w większości reguł odprawa importowa należy do kupującego,
- reguła DDP jest wyjątkiem – sprzedawca odpowiada za odprawę importową i zapłatę należności,
- w regule EXW sprzedawca nie odpowiada nawet za odprawę eksportową.
Jak Incoterms wpływają na wartość celną?
Incoterms cło to zagadnienie dotyczące tego, w jaki sposób wybrany warunek dostawy wpływa na ustalenie wartości celnej towaru.
Wartość celna jest podstawą do naliczenia:
- cła,
- innych należności przywozowych.
Zgodnie z przepisami prawa celnego Unii Europejskiej wartość celna opiera się głównie na cenie faktycznie zapłaconej za towar, powiększonej o określone koszty.
Koszty uwzględniane w wartości celnej
Do wartości celnej dolicza się m.in.:
- koszt transportu do granicy celnej UE,
- koszt załadunku i przeładunku,
- koszt ubezpieczenia transportowego,
- prowizje i opłaty pośredników.
Znaczenie warunków dostawy
W zależności od wybranej reguły Incoterms 2020, część kosztów może być już zawarta w cenie towaru.
Przykład:
Warunek | Co zawiera cena |
EXW | Tylko wartość towaru |
FOB | Wartość towaru + koszty do załadunku na statek |
CIF | wartość towaru + transport + ubezpieczenie |
Podczas ustalania wartości celnej należy:
- Sprawdzić warunek Incoterms
- Ustalić, jakie koszty zawiera cena na fakturze
- Dodać koszty, które nie są w niej uwzględnione
Jakie są najczęstsze błędy interpretacyjne w Incoterms?
Błędy związane z zagadnieniem Incoterms a odprawa wynikają najczęściej z nieprawidłowego rozumienia zakresu tych reguł.
Najczęstsze błędy obejmują:
- Traktowanie Incoterms jako przepisów prawa – reguły Incoterms 2020 są standardem handlowym, a nie przepisami prawa. Organy celne stosują przepisy celne niezależnie od uzgodnień stron
- Błędne założenie dotyczące wartości celnej – warunek dostawy nie określa automatycznie wartości celnej. Konieczne jest ustalenie, które koszty są wliczone w cenę transakcyjną
- Brak wskazania miejsca dostawy – reguła Incoterms powinna być zawsze uzupełniona o dokładne miejsce dostawy, np.: FCA Hamburg, DAP Warszawa, CIF Rotterdam
- Stosowanie nieaktualnej wersji Incoterms – w dokumentach handlowych powinno się wskazać wersję reguł, np. Incoterms 2020
Jakie ryzyka wynikają z Incoterms dla importera i eksportera?
Warunki dostawy wpływają na zakres odpowiedzialności stron oraz ryzyko związane z transportem i formalnościami celnymi.
Ryzyka po stronie importera
Importer może ponosić ryzyko związane z:
- organizacją transportu,
- przygotowaniem dokumentów celnych,
- zapłatą należności celnych,
- odpowiedzialnością za błędy w zgłoszeniu celnym.
Ryzyko to występuje szczególnie w regułach:
- EXW,
- FCA,
- FOB,
- CIF.
Ryzyka po stronie eksportera
Eksporter ponosi większą odpowiedzialność w regułach z grupy D, np.:
- DAP,
- DPU,
- DDP.
W tych warunkach dostawy eksporter odpowiada za:
- transport do miejsca przeznaczenia,
- organizację przewozu,
- ryzyko transportowe.
W przypadku DDP eksporter odpowiada także za:
- odprawę importową,
- zapłatę cła i podatków.
Incoterms a odpowiedzialność w transakcji międzynarodowej
Incoterms a odpowiedzialność to zagadnienie, które oznacza podział obowiązków między sprzedawcę i kupującego w zakresie:
- transportu,
- ubezpieczenia,
- formalności celnych,
- kosztów dostawy.
Podział odpowiedzialności obejmuje trzy podstawowe elementy:
- Koszty – reguły określają, która strona ponosi koszty transportu, ubezpieczenia, załadunku i rozładunku
- Ryzyko – reguły wskazują moment przejścia ryzyka utraty lub uszkodzenia towaru. Przykład: w regule FOB ryzyko przechodzi w momencie załadunku na statek, z kolei w regule DAP ryzyko przechodzi w miejscu dostawy
- Formalności celne – reguły wskazują, kto odpowiada za odprawę eksportową, a kto za odprawę importową
Podsumowanie
Incoterms to międzynarodowe reguły handlowe określające podział kosztów, obowiązków i ryzyka między sprzedawcę a kupującego w handlu międzynarodowym. W praktyce zagadnienie incoterms a odprawa celna dotyczy ustalenia, która strona odpowiada za formalności celne oraz jakie koszty należy uwzględnić przy ustalaniu wartości celnej.
Reguły Incoterms 2020 nie są przepisami prawa celnego, ale mają istotne znaczenie dla organizacji transportu, przygotowania dokumentów oraz określenia kosztów uwzględnianych przy naliczaniu należności celnych. Właściwe zastosowanie warunków dostawy pozwala ograniczyć ryzyko błędów w zgłoszeniu celnym i nieprawidłowego ustalenia wartości celnej.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym są Incoterms?
Incoterms to zestaw międzynarodowych reguł handlowych określających podział obowiązków, kosztów i ryzyka pomiędzy sprzedawcę i kupującego w transakcjach międzynarodowych. Reguły te definiują m.in. odpowiedzialność za transport, ubezpieczenie oraz formalności eksportowe i importowe.
Czy Incoterms wpływają na wartość celną?
Tak, Incoterms wpływają na wartość celną, ponieważ określają, które koszty transportu, ubezpieczenia i załadunku są zawarte w cenie towaru. Przy ustalaniu wartości celnej należy sprawdzić, jakie koszty obejmuje dany warunek dostawy i ewentualnie doliczyć koszty transportu do granicy celnej UE.
Które Incoterms są najczęstsze?
Najczęściej stosowane reguły Incoterms 2020 to: FCA, FOB, CIF, DAP oraz EXW. Są one powszechnie wykorzystywane w handlu międzynarodowym, ponieważ jasno określają podział obowiązków transportowych i logistycznych.
Jakie błędy pojawiają się w stosowaniu Incoterms?
Najczęstsze błędy związane z Incoterms obejmują brak wskazania miejsca dostawy, stosowanie nieaktualnej wersji reguł oraz błędne założenie, że warunek Incoterms automatycznie określa wartość celną. Błędy te mogą prowadzić do nieprawidłowego ustalenia kosztów transportu i formalności celnych.
Czy Incoterms określają moment przejścia ryzyka w transporcie?
Incoterms określają moment przejścia ryzyka utraty lub uszkodzenia towaru między sprzedawcą a kupującym. W zależności od zastosowanej reguły Incoterms 2020, ryzyko może przejść na kupującego już w miejscu wydania towaru przewoźnikowi (np. FCA) albo dopiero w miejscu dostawy w kraju przeznaczenia (np. DAP). Moment przejścia ryzyka nie jest tożsamy z momentem odprawy celnej ani przeniesieniem własności towaru, które są regulowane przez odrębne przepisy lub zapisy umowy handlowej.