Skróty w odprawach celnych są standardowym elementem komunikacji w międzynarodowym obrocie towarowym. Występują w dokumentach celnych, systemach informatycznych, umowach handlowych oraz w korespondencji operacyjnej. Ich prawidłowe rozumienie jest konieczne do poprawnego przygotowania zgłoszeń celnych, interpretacji przepisów oraz zarządzania procesami logistycznymi i podatkowymi.  

Skróty związane z systemami celnymi i IT

Systemy obsługi importu, eksportu i tranzytu

  • AES (Automated Export System) – system obsługi zgłoszeń wywozowych (eksportowych) w Unii Europejskiej; aktualnie obowiązuje AES/ECS2 PLUS  
  • AIS (Automated Import System) – system obsługi zgłoszeń przywozowych (importowych); aktualnie obowiązuje AIS/IMPORT PLUS  
  • ECS (Export Control System) – system kontroli eksportu; aktualnie obowiązuje AES/ECS2 PLUS  
  • ICS (Import Control System) – system kontroli importu (analiza ryzyka przed przywozem); aktualnie obowiązuje ICS2 (Import Control System 2), czyli nowa wersja ICS, rozszerzona o dane bezpieczeństwa  
  • NCTS (New Computerised Transit System) – system obsługi procedury tranzytu; aktualnie obowiązuje NCTS2 PLUS  
  • EMCS (Excise Movement and Control System) – system monitorowania wyrobów akcyzowych  
  • TRACES (Trade Control and Expert System) – system nadzoru nad towarami sanitarnymi i weterynaryjnymi  

Systemy wspierające procesy operacyjne

  • DDS (Data Distribution Service) – system dystrybucji danych celnych  
  • DMS (Document Management System) – system zarządzania dokumentami  
  • ERP (Enterprise Resource Planning) – system zarządzania zasobami przedsiębiorstwa  
  • TMS (Transport Management System) – system zarządzania transportem  
  • PCS (Port Community System) – platforma komunikacji w portach  

Skróty związane z dokumentami i numerami referencyjnymi

Dokumenty transportowe i handlowe

  • BL / B/L (Bill of Lading) – morski list przewozowy (konosament) 

Dokumenty celne i zgłoszeniowe

  • SAD (Single Administrative Document) – jednolity dokument administracyjny  
  • MRN (Movement Reference Number) – numer referencyjny zgłoszenia  

Identyfikacja podmiotów i potwierdzenia

  • EORI (Economic Operators Registration and Identification) – numer identyfikacyjny przedsiębiorcy w UE na potrzeby importu i eksportu towarów z i do krajów trzecich (spoza UE) 
  • NIP (Numer Identyfikacji Podatkowej) – numer podatkowy w Polsce  
  • UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru) – potwierdzenie złożenia dokumentu elektronicznego  

Skróty związane z procedurami i regulacjami celnymi

Kody i przepisy

  • CPC (Customs Procedure Code) – kod procedury celnej  
  • CCT (Common Customs Tariff) – Wspólna Taryfa Celna  
  • CN (Combined Nomenclature) – Nomenklatura scalona towarów  
  • HS (Harmonized System) – zharmonizowany system klasyfikacji towarów 
  • TARIC (Zintegrowana Taryfa Wspólnot Europejskich) – zintegrowana taryfa UE  

Podstawy prawne

  • CST (Common Transit Convention) – konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej znana również pod skrótem WPT 
  • UKC / UCC (Unijny Kodeks Celny / Union Customs Code) – podstawowy akt prawa celnego UE  
  • KKS (Kodeks karny skarbowy) – przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej skarbowej  

Procedury specjalne

Skróty związane z handlem międzynarodowym

Incoterms 2020

INCOTERMS (International Commercial Terms) – zestaw reguł określających warunki dostawy  

Reguły Incoterms 2020 dla różnych środków transportu: 

  • EXW (Ex Works) – odbiór towaru u sprzedawcy  
  • FCA (Free Carrier) – dostawa do przewoźnika  
  • CPT (Carriage Paid To) – transport opłacony do  
  • CIP (Carriage and Insurance Paid To) – transport i ubezpieczenie opłacone do  
  • DAP (Delivered At Place) – dostawa do miejsca  
  • DPU (Delivered at Place Unloaded) – dostawa do miejsca wyładunku 
  • DDP (Delivered Duty Paid) – dostawa z opłaconym cłem  

 

Reguły Incoterms 2020 dla transportu morskiego: 

  • FAS (Free Alongside Ship) – dostawa wzdłuż burty statku  
  • FOB (Free On Board) – dostawa na statek 
  • CFR (Cost and Freight) – koszt i fracht  
  • CIF (Cost, Insurance and Freight) – koszt, ubezpieczenie i fracht  

Skróty dotyczące organizacji i umów międzynarodowych

  • WCO (World Customs Organization) – Światowa Organizacja Celna  
  • WTO (World Trade Organization) – Światowa Organizacja Handlu  
  • EFTA (European Free Trade Association) – Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu  
  • FTA (Free Trade Agreement) – umowa o wolnym handlu  

Skróty dotyczące preferencji

  • REX (Registered Exporter System) – system zarejestrowanych eksporterów  
  • GSP (Generalised Scheme of Preferences) – system preferencji taryfowych  

Skróty związane z logistyką i transportem

  • FCL (Full Container Load) – pełny kontener  
  • LCL (Less than Container Load) – ładunek drobnicowy  

Skróty podatkowe i statystyczne

  • VAT (Value Added Tax) – podatek od wartości dodanej  
  • WDT (Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów) – dostawa towarów w UE  

Skróty dotyczące instytucji i platform w Polsce

Skróty dotyczące standardów, bezpieczeństwa i kontroli

  • CE (Conformité Européenne) – oznakowanie zgodności produktu z normami UE  
  • SPS (Sanitary and Phytosanitary Standards) – standardy sanitarne i fitosanitarne  

Podsumowanie

Skróty w odprawach celnych pełnią funkcję standardu komunikacyjnego w międzynarodowym obrocie towarowym i procesach celnych. Obejmują systemy informatyczne, dokumenty, procedury, przepisy oraz warunki dostawy. Ich poprawne stosowanie umożliwia: 

  • jednoznaczną interpretację danych,  
  • prawidłowe przygotowanie zgłoszeń celnych,  
  • zgodność z przepisami prawa celnego,  
  • sprawną komunikację między uczestnikami łańcucha dostaw . 

Znajomość skrótów jest elementem podstawowym w pracy operacyjnej związanej z importem, eksportem i tranzytem towarów.