Skróty w odprawach celnych są standardowym elementem komunikacji w międzynarodowym obrocie towarowym. Występują w dokumentach celnych, systemach informatycznych, umowach handlowych oraz w korespondencji operacyjnej. Ich prawidłowe rozumienie jest konieczne do poprawnego przygotowania zgłoszeń celnych, interpretacji przepisów oraz zarządzania procesami logistycznymi i podatkowymi.
Skróty związane z systemami celnymi i IT
Systemy obsługi importu, eksportu i tranzytu
- AES (Automated Export System) – system obsługi zgłoszeń wywozowych (eksportowych) w Unii Europejskiej; aktualnie obowiązuje AES/ECS2 PLUS
- AIS (Automated Import System) – system obsługi zgłoszeń przywozowych (importowych); aktualnie obowiązuje AIS/IMPORT PLUS
- ECS (Export Control System) – system kontroli eksportu; aktualnie obowiązuje AES/ECS2 PLUS
- ICS (Import Control System) – system kontroli importu (analiza ryzyka przed przywozem); aktualnie obowiązuje ICS2 (Import Control System 2), czyli nowa wersja ICS, rozszerzona o dane bezpieczeństwa
- NCTS (New Computerised Transit System) – system obsługi procedury tranzytu; aktualnie obowiązuje NCTS2 PLUS
- EMCS (Excise Movement and Control System) – system monitorowania wyrobów akcyzowych
- TRACES (Trade Control and Expert System) – system nadzoru nad towarami sanitarnymi i weterynaryjnymi
Systemy wspierające procesy operacyjne
- DDS (Data Distribution Service) – system dystrybucji danych celnych
- DMS (Document Management System) – system zarządzania dokumentami
- ERP (Enterprise Resource Planning) – system zarządzania zasobami przedsiębiorstwa
- TMS (Transport Management System) – system zarządzania transportem
- PCS (Port Community System) – platforma komunikacji w portach
Skróty związane z dokumentami i numerami referencyjnymi
Dokumenty transportowe i handlowe
- AWB (Air Waybill) – lotniczy list przewozowy
- BL / B/L (Bill of Lading) – morski list przewozowy (konosament)
- PL (Packing List) – lista pakowa
- CO (Certificate of Origin) – świadectwo pochodzenia towaru
Dokumenty celne i zgłoszeniowe
- SAD (Single Administrative Document) – jednolity dokument administracyjny
- MRN (Movement Reference Number) – numer referencyjny zgłoszenia
Identyfikacja podmiotów i potwierdzenia
- EORI (Economic Operators Registration and Identification) – numer identyfikacyjny przedsiębiorcy w UE na potrzeby importu i eksportu towarów z i do krajów trzecich (spoza UE)
- NIP (Numer Identyfikacji Podatkowej) – numer podatkowy w Polsce
- UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru) – potwierdzenie złożenia dokumentu elektronicznego
Skróty związane z procedurami i regulacjami celnymi
Kody i przepisy
- CPC (Customs Procedure Code) – kod procedury celnej
- CCT (Common Customs Tariff) – Wspólna Taryfa Celna
- CN (Combined Nomenclature) – Nomenklatura scalona towarów
- HS (Harmonized System) – zharmonizowany system klasyfikacji towarów
- TARIC (Zintegrowana Taryfa Wspólnot Europejskich) – zintegrowana taryfa UE
Podstawy prawne
- CST (Common Transit Convention) – konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej znana również pod skrótem WPT
- UKC / UCC (Unijny Kodeks Celny / Union Customs Code) – podstawowy akt prawa celnego UE
- KKS (Kodeks karny skarbowy) – przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej skarbowej
Procedury specjalne
- IPR (Inward Processing Relief) – procedura uszlachetniania czynnego
- OPR (Outward Processing Relief) – procedura uszlachetniania biernego
- T1 – tranzyt zewnętrzny (towary spoza UE)
- T2 – tranzyt wewnętrzny (towary unijne)
Skróty związane z handlem międzynarodowym
Incoterms 2020
INCOTERMS (International Commercial Terms) – zestaw reguł określających warunki dostawy
Reguły Incoterms 2020 dla różnych środków transportu:
- EXW (Ex Works) – odbiór towaru u sprzedawcy
- FCA (Free Carrier) – dostawa do przewoźnika
- CPT (Carriage Paid To) – transport opłacony do
- CIP (Carriage and Insurance Paid To) – transport i ubezpieczenie opłacone do
- DAP (Delivered At Place) – dostawa do miejsca
- DPU (Delivered at Place Unloaded) – dostawa do miejsca wyładunku
- DDP (Delivered Duty Paid) – dostawa z opłaconym cłem
Reguły Incoterms 2020 dla transportu morskiego:
- FAS (Free Alongside Ship) – dostawa wzdłuż burty statku
- FOB (Free On Board) – dostawa na statek
- CFR (Cost and Freight) – koszt i fracht
- CIF (Cost, Insurance and Freight) – koszt, ubezpieczenie i fracht
Skróty dotyczące organizacji i umów międzynarodowych
- WCO (World Customs Organization) – Światowa Organizacja Celna
- WTO (World Trade Organization) – Światowa Organizacja Handlu
- EFTA (European Free Trade Association) – Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu
- FTA (Free Trade Agreement) – umowa o wolnym handlu
Skróty dotyczące preferencji
- REX (Registered Exporter System) – system zarejestrowanych eksporterów
- GSP (Generalised Scheme of Preferences) – system preferencji taryfowych
Skróty związane z logistyką i transportem
- FCL (Full Container Load) – pełny kontener
- LCL (Less than Container Load) – ładunek drobnicowy
Skróty podatkowe i statystyczne
- VAT (Value Added Tax) – podatek od wartości dodanej
- WDT (Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów) – dostawa towarów w UE
- IM (Import) – przywóz towarów
Skróty dotyczące instytucji i platform w Polsce
- KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) – organ administracji celno-skarbowej
- PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych) – platforma do obsługi zgłoszeń celnych
Skróty dotyczące standardów, bezpieczeństwa i kontroli
- CE (Conformité Européenne) – oznakowanie zgodności produktu z normami UE
- SPS (Sanitary and Phytosanitary Standards) – standardy sanitarne i fitosanitarne
- AEO (Authorized Economic Operator) – status upoważnionego przedsiębiorcy
Podsumowanie
Skróty w odprawach celnych pełnią funkcję standardu komunikacyjnego w międzynarodowym obrocie towarowym i procesach celnych. Obejmują systemy informatyczne, dokumenty, procedury, przepisy oraz warunki dostawy. Ich poprawne stosowanie umożliwia:
- jednoznaczną interpretację danych,
- prawidłowe przygotowanie zgłoszeń celnych,
- zgodność z przepisami prawa celnego,
- sprawną komunikację między uczestnikami łańcucha dostaw .
Znajomość skrótów jest elementem podstawowym w pracy operacyjnej związanej z importem, eksportem i tranzytem towarów.